Categories
ประวัติศาสตร์

อีสเทิร์นออร์ทอดอกซ์ คริสตจักรไบแซนไทน์ (Byzantine Church)

นักบวชชาวคริสต์ที่ใส่ครุยสีดำ หนวดเครายาว และบรรยากาศอึมครึม
นี่คือภาพจำของ อีสเทิร์นออร์ทอดอกซ์ นิกาย 1 ใน 3 ที่ใหญ่ที่สุดของคริสตศาสนา ผู้เคลมตัวเองว่าเป็นศาสนจักรแท้จริง ดั้งเดิม ศักดิ์สิทธิ์ สากล มีหลักคำสอนที่แท้จริงและดั้งเดิม มาตั้งแต่ศาสนาคริสต์ยุคแรก
วันนี้ Centrovirtual จะพาคุณพาไปรู้จักนิกายนี้กัน

อีสเทิร์นออร์ทอดอกซ์

อีสเทิร์นออร์ทอดอกซ์

ศาสนาคริสต์นิกายออร์โธดอกซ์ อาจจะยังไม่เป็นที่รู้จักของคนไทยมากนัก เพราะในประเทศไทยมีศาสนสถานเพียง 10 แห่งเท่านั้น วันนี้ผมจะพามาทำความรู้จักกับนิกายออร์โธดอกซ์ และจัดอันดับผู้นับถือนิกายนี้จากทั่วโลกกัน

“ศาสนจักรอีสเทิร์นออร์โธดอกซ์ (อังกฤษ: Eastern Orthodox Church)” หรือเรียกย่อว่า “ศาสนจักรออร์โธดอกซ์ (Orthodox Church)” หรือเรียกอีกอย่างหนึ่งว่า”คริสตจักรไบแซนไทน์ (Byzantine Church)” โดยศาสนจักรนี้ปฏิบัติตามหลักการทางเทววิทยาอย่างไม่มีการเปลี่ยนแปลงมาตั้งแต่สมัยศาสนาคริสต์ยุคแรก ศาสนจักรนี้เชื่อว่าคริสตจักรออร์โธด็อกซ์เป็นคริสตจักรที่แท้จริงเพียงหนึ่งเดียวที่ก่อตั้งโดยพระเยซูคริสต์เจ้า โดยสืบเนื่องมาจากอัครสาวกของพระเยซูคริสต์เจ้า

คำว่า “ออร์โธด็อกซ์ (Orthodox)” มีความหมายตามตัวอักษรมาจากภาษากรีก หลักคำสอนที่ถูกต้อง คือ orthos แปลว่าถูกต้อง และ doxa แปลว่าคำสอน เนื่องจากในช่วงยุคต้นของศาสนาคริสต์ มีการเผยแพร่คำสอนที่ผิด ทำให้เกิดความคลุมเครือและเป็นภัยต่ออัตลักษณ์ของศาสนจักร จึงมีการนำคำว่าออร์โธด็อกซ์มาใช้เพื่อระบุถึงศาสนจักรดั้งเดิมที่ให้ความสำคัญกับการปกป้องความจริง ต่อต้านการสอนที่ผิดและความแตกแยก มีจุดประสงค์เพื่อปกป้องชาวคริสต์และสรรเสริญพระเยชูผู้ทรงเป็นหลักของศาสนา

ชาวออร์โธดอกซ์ถือว่าศาสนจักรออร์โธดอกซ์เป็นศาสนจักรแท้จริง ดั้งเดิม ศักดิ์สิทธิ์ สากล มีหลักคำสอนที่แท้จริงและดั้งเดิม มาตั้งแต่ศาสนาคริสต์ยุคแรกโดยไม่เคยเปลี่ยนหลักคำสอนใดๆ ศาสนจักรออร์โธดอกซ์จะมีความเชื่อเพียงหนึ่งเดียวกัน โดยจะมีอำนาจอิสระการปกครองของแต่ละสังฆมณฑล โดยจะมีสมเด็จพระสังฆราช (Patriarch) เป็นประมุข ซึ่งมีหน้าที่เป็นผู้นำสูงสุด ผู้พิทักษ์ประเพณีของศาสนจักร และสามารถสืบสายกลับไปได้ถึงอัครสาวกของพระเยซูโดยเฉพาะนักบุญอันดรูว์อัครสาวก

ศาสนจักรอีสเทิร์นออร์โธดอกซ์มักจะไม่เรียกตนเองว่า “อีสเทิร์นออร์ทอดอกซ์” แต่จะใช้ชื่อเฉพาะเพื่อบอกที่ตั้งของแต่ละสังฆมณฑลเช่น คริสตจักรรัสเซียนออร์โธดอกซ์ , คริสตจักรกรีกออร์ทอดอกซ์ , คริสตจักรเซอเบียร์ออร์ทอดอกซ์ , คริสตจักรโรมาเนียออร์โธดอกซ์ , คริสตจักรกรีกออร์โธด็อกซ์แห่งเยรูซาเล็ม และสังฆมณฆลอื่นๆฯลฯ

นิกายออร์โธดอกซ์ ในปัจจุบันมีอำนาจปกครองประกอบด้วย 14 สังฆมณฑล  มี สมเด็จพระสังฆราช  (Patriarch) 9 พระองค์ โดยปกครองตนเองที่เป็นอิสระของแต่สังฆมณฑล ซึ่งมีหลักคำสอนและจุดประสงค์ที่เป็นหนึ่งเดียวกัน สมเด็จพระสังฆราช  (Patriarch) ของศาสนจักรออร์โธดอกซ์แต่ละประเทศนั้น สามารถตัดสินใจที่จะกระทำการในพิธีกรรมต่าง ๆ ได้ แต่จะไม่สามารถที่จะเปลี่ยนหลักคำสอนของนิกายออร์โธดอกซ์ทั้งสิ้นที่มีมาแต่ดั้งเดิม เนื่องด้วยแต่ละประมุขของนิกายออร์โธดอกซ์ของแต่ละประเทศนั้นอยู่ในวัตถุประสงค์เดียวกัน คือรักษาหลักคำสอนของนิกายออร์โธดอกซ์ดั้งเดิม ซึ่งต้องปฏิบัติตามเหมือนกันอย่างเคร่งครัด  ในปัจจุบันผู้นับถือนิกายออร์โธดอกซ์มีราว 350 ล้านคนทั่วโลก (ข้อมูลปีพุทธศักราช 2560)

การแบ่งมณฑล

ศาสนจักรออร์โธดอกซ์ ปกครองโดยมี 9 อัครสังฆมณฑล และ 5 สังฆมณฑล รวมเป็น 14 แห่งดังนี้

(1.) เขตอัครสังฆมณฑลสากลแห่งคอนสแตนติโนเปิล (เมืองอิสตันบูล ประเทศตุรกี)

ก่อตั้งโดยนักบุญแอนดรูว์อัครสาวก อัครสังฆมณฑลนี้ได้รับเกียรติให้เป็นศูนย์กลางของศาสนจักรออร์โธดอกซ์ทั้งหมด  โดยมีสังฆมณฑลย่อย คือ สังฆมณฑลแห่งฟินแลนด์ เขตอัครสังฆมณฑลสากลแห่งคอนสแตนติโนเปิลนี้ ปกครองคริสตจักรออร์โธดอกซ์ใน ประเทศตุรกี , เกาะครีต , ภูเขาแอทอส , เกาหลีใต้ , สหราชอาณาจักร , อิตาลี , ออสเตรเลีย , ฟิลิปปินส์ และประเทศในยุโรปตะวันตกทั้งหมด โดยจะใช้ภาษากรีกและภาษาท้องถิ่นของประเทศนั้นๆประกอบพิธีกรรม

(2.) เขตอัครสังฆมณฑลแห่งอะเล็กซานเดรีย (ประเทศอียิปต์)

สังฆมณฑลนี้ก่อตั้งโดยนักบุญมาระโกอัครสาวก เป็นคริสตจักรที่ปกครองชาวออร์โธดอกซ์นับล้านคนจากอียิปต์ รวมถึงแอฟริกากลางแลพแอฟริกาใต้ โดยใช้ภาษากรีกในการทำพิธีกรรม

(3.) เขตอัครสังฆมณฑลแห่งแอนติโอกและตะวันออกทั้งมวล

ก่อตั้งโดยนักบุญเปาโลอัครสาวก  โดยจะปกครองคริสตจักรออร์โธดอกซ์ใน ประเทศซีเรีย ตุรกีตะวันออก เลบานอน อิรัก และประเทศอาหรับต่างๆ สังฆมณฑลนี้จะใช้ภาษากรีกกับภาษาอาหรับในการประกอบพิธีกรรม

(4.) เขตอัครสังฆมณฑลแห่งเยรูซาเลม (ประเทศอิสราเอล)

สังฆมณฑลนี้ถือเป็นมารดาของสังฆมณฑลทั้งหลาย ก่อตั้งโดยนักบุญเปโตรและนักบุญยากอบอัครสาวก โดยมีสังฆมณฑลย่อยคือ สังฑมลฑลแห่งภูเขาซีนาย โดยเขตอัครสังฆมณฑลนี้ปกครองคริสตจักรในเยรูซาเล็มและประเทศอิสราเอลทั้งหมด และ ปาเลสไตน์ , จอร์แดน และปกครองดูแลสถานที่เก่าแก่ทางศาสนาในอิสราเอล  โดยจะใช้ภาษากรีก,ภาษาฮิบรู,ภาษาอาราเมค และภาษาอาหรับในการประกอบพิธีกรรม

(5.) เขตอัครสังฆมณฑลแห่งมอสโกและรัสเซียทั้งมวล (ประเทศรัสเซีย)

สังฆมณฑลรัสเซียแห่งนี้เป็นสังฆมณฑลที่ใหญ่ที่สุด และชาวคริสตชนออร์โธด็อกซ์มากที่สุดในโลก โดยมีสังฆมณฑลย่อยอยู่ 6 สังฆมณฑล ที่ขึ้นตรงกับขตอัครสังฆมณฑลแห่งรัสเซียมีดังนี้ คือ

  1. สังฆมณฑลแห่งยูเครน
  2. สังฆมณฑลแห่งญี่ปุ่น
  3. สังฆทณฑลแห่งประเทศจีน
  4. สังฆมณฑลแห่งมอลโดวา
  5. สังฆมณฑลแห่งเบลารุส
  6. สังฆมณฑลแห่งลัตเวีย

รัสเซียเป็นสังฆมณฑลที่มีจำนวนชาวคริสตชนออร์โธดอกซ์มากที่สุดในโลก โดยปกครองดูแลคริสตจักรใน ประเทศรัสเซีย, ยูเครน, เบลารุส, มอลโดวา, คาซัคสถาน, อุซเบกิสถาน, คีร์กิซสถาน, เติร์กเมนิสถาน, ทาจิกิสถาน, อาเซอร์ไบจาน, อาเมเนีย, เยอรมนี, ญี่ปุ่น, จีน, รวมถึง”ประเทศไทย”ด้วย สังฆมณฑลนี้จะใช้ภาษารัสเซีย,ภาษาสลาฟ,ภาษากรีก และภาษาท้องถิ่นของประเทศนั้นๆทำพิธีกรรม

(6.) เขตอัครสังฆมณฑลแห่งเซอร์เบีย (ประเทศเซอร์เบีย)

ปกครองดูแลคริสตจักรในประเทศเซอร์เบีย

(7.) เขตอัครสังฆมณฑลแห่งโรมาเนีย (ประเทศโรมาเนีย)

ปกครองดูแลคริสตจักรในประเทศโรมาเนีย ประเทศนี้เต็มไปด้วยความคับคั่งไปด้วยโบสถ์ที่มีมากที่สุดแห่งหนึ่ง โดยประเทศเล็กๆแห่งนี้เต็มไปด้วยโบสถ์กว่า 30,000 แห่ง

(8.) เขตอัครสังฆมณฑลแห่งบัลกาเรีย (ประเทศบัลกาเรีย)

ปกครองดูแลคริสตจักรในประเทศบัลแกเรีย

(9.) เขตสังฆมณฑลบิดรแห่งจอร์เจีย (ประเทศจอร์เจีย)

ปกครองดูแลคริสตจักรในประเทศจอร์เจีย

(10.) สังฆมณฑลแห่งไซปรัส (ประเทศไซปรัส)

สังฆมณฑลนี้จัดตั้งขึ้นโดยนักบุญเปาโลอัครสาวกและนักบุญบารนาบัส โดยได้รับความเห็นชอบให้เป็นอิสระเมื่อครั้งประชุมสภาสมัชชาสงฆ์สากลครั้งที่สาม โดยปกครองดูแลคริสตจักรในประเทศไซปรัส

(11.) สังฆมณฑลแห่งกรีซ (ประเทศกรีซ)

สังฆมณฑลแห่งนี้เป็นสถานที่เก่าแก่ที่สำคัญแห่งหนึ่งของชาวคริสต์ โดยปกครองดูแลชาวกรีกออร์โธด็อกซ์ และคริสตจักรในประเทศกรีซ โดยจะใช้ภาษากรีกในการทำพิธีกรรม

(12.) สังฆมณฑลแห่งโปลิช (ประเทศโปแลนด์)

ปกครองดูแลคริสตจักรใน ประเทศโปร์แลนด์ , โปรตุเกส และบลาซิล

(13.) สังฆมณฑลแห่งสาธารณรัฐเชคและสโลวาเกีย (ประเทศสาธารณรัฐเชค)

ปกครองดูแลคริสตจักรในสาธารณรัฐเชคและสโลวาเกีย

(14.) สังฆมณฑลแห่งอเมริกา (สหรัฐอเมริกา)

มีอาจปกครองดูแลคริสตจักรในสหรัฐอเมริกา , แคนาดา และ เม็กซิโก

 ศาสนจักรออร์โธดอกซ์นั้นจะไม่มีประมุขสูงสุดที่ชี้ขาดได้เพียงหนึ่งเดียวได้ในศาสนจักร แต่จะมีสมเด็จพระสังฆราช อยู่ 9 พระองค์ เป็นประมุขสูงสุดประจำของ 9 เขตอัครสังฆมณฑลใหญ่ โดยอำนาจสูงสุดไม่ได้อยู่ที่สมเด็จพระสังฆราช พระองค์ใดพระองค์หนึ่ง แต่จะขึ้นอยู่กับสภาศาสนจักรออร์โธดอกซ์เท่านั้น ”นิกายออร์โธดอกซ์จะปฏิเสธรูปปั้น รูปเคารพสลักทุกชนิด  แต่จะใช้เพียงรูปวาดไอคอนเท่านั้น โดยจะใช้สำหรับการระลึกถึงเท่านั้น ไม่ใช้ในการกราบไหว้ เคารพบูชา”

20 อันดับประเทศที่มีชาวออร์โธด็อกซ์มากที่สุดโลก

  1. รัสเซียเป็นประเทศที่มีชาวออร์โธดอกซ์มากที่สุดในโลกโดยมีผู้นับถือกว่า 110 ล้านคน (และติดอันดับที่ 4 ประเทศที่มีชาวคริสต์มากที่สุดในโลก)
  2. ยูเครน มีชาวออร์โธดอกซ์ 34,850,000 คน (76.6%) ของประชากรทั้งประเทศ
  3. โรมาเนีย มีชาวออร์โธดอกซ์ประมาณ 18,750,000 คน คิดเป็น 87.1% ของประชากรทั้งประเทศ
  4. กรีซเป็นเมืองที่เก่าแก่และสำคัญที่สุดของศาสนาคริสต์แห่งหนึ่ง และเป็นประเทศที่มีผู้นับถือออร์โธดอกซ์หนาแน่นที่สุด โดยมีชาวกรีกออร์โธดอกซ์ 10,270,000 คนคิดเป็น 95% ของประชากรทั้งหมด
  5. เซอร์เบียผู้นับถือออร์โธดอกซ์หนาแน่นราว 6.8 ล้านคน คิดเป็น 88.5% ของประชากร
  6. สหรัฐอเมริกา โดยมีผู้นับถือออร์โธดอกซ์ราว 6 ล้านคน
  7. ประเทศเบลารุส มีผู้นับถือออร์โธดอกซ์ 5.7 ล้านคน
  8. บัลแกเรีย มีชาวออร์โธดอกซ์กว่า 5 ล้านคน
  9. คาซัคสถานมีชาวออร์โธด็อกซ์ 4.3 ล้านคน
  10. จอร์เจียมีชาวออร์โธดอกซ์ 3.5 ล้านคน ราว 85.5% ของประชากร และมอลโดวา มีชาวออร์โธดอกซ์ 3.5 ล้านคน คิดเป็น 95.3% ของประชากรทั้งประเทศ โดยคริสตจักรแห่งมอลโดวา จะขึ้นตรงกับ เขตอัครสังฆมณฑลแห่งรัสเซีย มีสมเด็จพระสังฆราชคีริล เป็นประมุข
  11. เยอรมนี มีชาวออร์โธดอกซ์ราว 2 ล้านคน
  12. สเปน 1.5 ล้านคน
  13. มาซิโดเนีย 1.31 ล้านคน
  14. บอสเนียและซีเรีย มีผู้นับถือออร์โธดอกซ์เท่ากันราว 1.2 ล้านคน
  15. คีร์กีซสถาน 1.1 ล้านคน
  16. อุซเบกีสถาน 1 ล้านคน
  17. อิตาลี 9 แสนคน
  18. ไซปรัส 7.81 แสนคน
  19. โปแลนด์ 6 แสนคนแสนคน
  20. ออสเตรเลียและแคนาดา 5.6 แสนคน

ขอขอบคุณบทความสาระความรู้โดย ufabet.com