Categories
ประวัติศาสตร์

ไข้หวัดใหญ่สเปน กับการเสียชีวิตกว่า 50 ล้านคนทั่วโลก

ไข้หวัดใหญ่สเปน

ไข้หวัดใหญ่สเปน เป็นโรคระบาดในอดีตที่คุ้นหูหลายๆ คน เป็นอย่างดี
ทุกวันนี้ ถือเป็นกรณีศึกษาที่มีราคาที่ต้องจ่ายสูงมาก
นั่นคือ ชีวิตของผู้ป่วยกว่า 50 ล้านคนทั่วโลกต้องเสียชีวิต
วันนี้ Centrovirtual จะพาคุณไปศึกษากัน

ไข้หวัดใหญ่สเปน

การระบาดทั่วของไข้หวัดใหญ่ ค.ศ. 1918 (มกราคม ค.ศ. 1918 – ธันวาคม ค.ศ. 1920 หรือคำรู้จักว่าไข้หวัดใหญ่สเปน) เป็นการระบาดทั่วของไข้หวัดใหญ่ที่มีผู้เสียชีวิตมากผิดปกติ โดยเป็นโรคระบาดทั่วครั้งแรกจากสองครั้งที่เกี่ยวข้องกับไวรัสไข้หวัดใหญ่เอช1เอ็น1 มีผู้ได้รับผลกระทบ 500 ล้านคนทั่วโลก ซึ่งรวมหมู่เกาะแปซิฟิกห่างไกลและอาร์กติก ทำให้มีผู้เสียชีวิต 40 ล้านคน ทำให้เป็นภัยพิบัติธรรมชาติที่มีผู้เสียชีวิตมากที่สุดครั้งหนึ่งในประวัติศาสตร์มนุษยชาติ

การระบาดของไข้หวัดใหญ่ส่วนมากทำให้เยาวชน ผู้สูงอายุและผู้ป่วยที่อ่อนแออยู่แล้วเสียชีวิตมากกว่ากลุ่มอื่น ในทางตรงข้าม การระบาดทั่ว ค.ศ. 1918 จะทำให้ผู้ใหญ่ตอนต้นที่เดิมสุขภาพดีเสียชีวิตมาก การวิจัยสมัยใหม่โดยใช้ไวรัสที่นำมาจากศพของผู้เสียชีวิตที่ถูกแช่แข็ง สรุปว่าไวรัสทำให้เสียชีวิตได้จากไซโทไคน์สตอร์ม (คือ ปฏิกิริยามากเกินของระบบภูมิคุ้มกันร่างกาย) ปฏิกิริยาภูมิคุ้มกันที่แข็งแรงของผู้ใหญ่ตอนต้นทำร้ายร่างกาย ขณะที่ระบบภูมิคุ้มกันที่อ่อนแอกว่าของเด็กและผู้ใหญ่วัยกลางคนทำให้มีผู้เสียชีวิตน้อยกว่าในกลุ่มเหล่านี้[6]

ข้อมูลประวัติศาสตร์และวิทยาการระบาดไม่เพียงพอระบุแหล่งกำเนิดทางภูมิศาสตร์ของการระบาดทั่วนี้ การระบาดนี้เกี่ยวพันในการระบาดของเอ็นเซฟาไลติส ลีทาร์จิกา (encephalitis lethargica) ในคริสต์ทศวรรษ 1920

เมื่อ 100 ปีก่อน ตายกว่า 50 ล้านคน

ขณะที่ทั่วโลก กำลังอยู่ในช่วงการต่อสู้กับการระบาดของโรคโควิด-19 ซึ่งมาจากเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 หรือ SARS-CoV-2 นั้น หากย้อนหลังไป 100 ปี โลกเคยประสบกับสภาวการณ์ระบาดของเชื้อไวรัสโคโรนามาแล้ว โดยในช่วงปี พ.ศ. 2461 เกิดการระบาดของโรคไข้หวัดใหญ่สเปน (Spanish flu) ซึ่งเกิดจากเชื้อไวรัสโคโรนาชนิด A (H1N1) โดยที่มาของไข้หวัดใหญ่สเปนอาจคล้ายกับไข้หวัดนก และโรคโควิด-19 คือมีการแพร่เชื้อจากสัตว์มาสู่คน และมีอาการคล้ายกับไข้หวัดทั่วไป คือเป็นไข้ ไอ จาม คลื่นไส้ ปวดเมื่อยตามร่างกาย และท้องเสีย โดยในตอนนั้นไข้หวัดใหญ่สเปนมาจากไวรัสที่มีการกลายพันธุ์เป็นไวรัสชนิดใหม่ที่มีความร้ายแรงมากขึ้น ส่งผลให้ผู้ป่วยมีภาวะเลือดออกในส่วนต่างๆ ภายในร่างกาย และเสียชีวิตอย่างรวดเร็ว และที่เชื้อไข้หวัดสเปนแพร่กระจายได้อย่างรวดเร็ว เพราะสามารถแพร่กระจายได้ทางอากาศเช่นเดียวกับไข้หวัดทั่วไปนั่นเอง

ต้นกำเนิดของโรคนั้น มีข้อสันนิษฐานต่อมาว่า อาจไม่ได้เกิดที่ประเทศสเปน แต่เนื่องจากในช่วงเวลาของการระบาดอยู่ในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 1 และสเปนไม่ได้เข้าร่วมสงคราม จึงมีการกระจายข่าวเรื่องการแพร่ระบาด ขณะที่ประเทศอื่น มีการแพร่ระบาดแต่มีการปิดข่าว เพราะอยู่ในภาวะสงครามโลก คนทั่วไปจึงเหมาจากแหล่งข่าวว่าต้นตอของโรคมาจากประเทศสเปน

โรคไข้หวัดใหญ่สเปนทำให้คนอเมริกันเสียชีวิตราว 675,000 คน และมีผู้ติดเชื้อทั่วอเมริกาประมาณ 22 ล้านคน โดยมีการคาดการณ์ในตอนนั้นว่าอาจมีผู้ติดเชื้อทั่วโลกประมาณ 500 ล้านคน คิดเป็น 27 % ของจำนวนประชากรทั่วโลกในตอนนั้นที่มีประมาณ 1.8-1.9 พันล้านคน ภายในระยะเวลาสามปีของการระบาด ทำให้มีผู้เสียชีวิตทั่วโลกไปราว 50 ล้านคน และอาจมากถึง 100 ล้านคนก็เป็นได้ เพราะการเก็บสถิติสมัยนั้นยังไม่แม่นยำและละเอียดเท่ากับสมัยนี้ สำหรับในประเทศไทย มีการบันทึกในราชกิจจานุเบกษา ลงวันที่ 27 กรกฎาคม พ.ศ. 2462 เล่มที่ 36 หน้าที่ 1193 สรุปความว่า มีผู้ติดเชื้อทั่วประเทศไทยประมาณ 2,300,000 คน โดยประชากรไทยในตอนนั้นมีประมาณ 8,400,000 และมีผู้เสียชีวิตประมาณ 80,000 ราย

โรคไข้หวัดใหญ่สเปนค่อยๆ ลดการระบาดลงในช่วงปลายปี พ.ศ. 2462 และหายไปในปลายปี พ.ศ. 2463 โดยมีสมมติฐานว่า ไวรัสได้กลายพันธุ์จนความรุนแรงของมันจึงค่อยๆ ประกอบกับภูมิคุ้มกันของมนุษย์ที่มีวิวัฒนาการขึ้นจนสามารถต่อต้านไวรัสในร่างกายได้ ด้วยข้อสันนิษฐานนี้ หากมองในแง่ดี โรคโควิด-19 ก็อาจจะคลายความรุนแรงได้เมื่อเวลาผ่านไปสักระยะ

ถึงอย่างไรก็ตาม แม้จะมีชื่อไข้หวัดใหญ่สเปน แต่ข้อมูลทางประวัติศาสตร์และการระบาดวิทยาไม่สามารถระบุแหล่งกำเนิดทางภูมิศาสตร์ของไข้หวัดใหญ่สเปนได้[1] ที่มาของชื่อ “ไข้ใหญ่หวัดสเปน” เกิดจากการแพร่ระบาดของโรคระบาดจากฝรั่งเศสไปยังสเปนในเดือนพฤศจิกายน 1918 ในเวลานั้นสเปนไม่ได้เข้าร่วมสงครามยังคงเป็นกลางไว้ และไม่เคยมีการตรวจพิจารณาสื่อในช่วงสงคราม หนังสือพิมพ์จึงมีอิสระที่จะรายงานผลกระทบของโรคระบาด เช่น กษัตริย์อัลฟองโซที่สิบสามป่วยหนัก และเรื่องราวการระบาดอย่างกว้างขวาง ข่าวเหล่านี้สร้างความความเข้าใจผิดเกี่ยวกับสเปนโดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อเกิดผลกระทบอย่างรุนแรง

เกือบหนึ่งศตวรรษหลังจากไข้หวัดใหญ่สเปนระบาดในปี 1918–1920 องค์การอนามัยโลก (WHO) เรียกร้องให้นักวิทยาศาสตร์ หน่วยงานระดับชาติ และสื่อต่าง ๆ ปฏิบัติตามแนวปฏิบัติที่ดีในการตั้งชื่อโรคติดเชื้อในมนุษย์ชนิดใหม่ เพื่อลดผลกระทบเชิงลบต่อประเทศชาติ เศรษฐกิจ และผู้คน คำศัพท์สมัยใหม่ที่ใช้เรียกไวรัสนี้ ได้แก่ “การระบาดทั่วของโรคไข้หวัดใหญ่ปี 1918 (1918 influenza pandemic, 1918 flu pandemic)” หรือในรูปแบบต่าง ๆ

ขอขอบคุณสาระดีๆ โดย ufa168

เครดิต : https://ufabets5.com/ufa168/